Kościół pw. Św. Andrzeja Apostoła w Garczynie jest niezwykle cennym obiektem barokowej architektury sakralnej na Pomorzu. Istniejąca świątynia została wzniesiona w połowie XVI wieku na miejscu pierwotnego kościoła pw. św. Katarzyny. Przypuszcza się, iż budowę kościoła rozpoczęto około roku 1540, jednakże barokowy charakter świadczy o późniejszych przeróbkach bądź o przeciągającej się przez wiele lat budowie. W czasie działań wojennych w 1945 r. kościół został częściowo zniszczony – następnie odbudowany.

Świątynia została wzniesiona na planie wydłużonego prostokąta o wymiarach 28,05 m x 13,35 m. Od zachodu posiada prezbiterium z trójbocznym zamknięciem, a od wschodu wieżę. Kościół jest świątynią jednonawową z wydzielonym przez ścianę tęczową prezbiterium.

Wyposażenie kościoła pochodzi w większości z końca XVIII stulecia, choć w ołtarzu podziwiać możemy gotycką figurę Madonny z końca XV wieku, zaliczaną do grupy pomorskich Pięknych Madonn Westfalskich. Czas powstania ołtarza datuje się na drugą połowę XVIII wieku. Cały ołtarz wykonany jest z drzewa sosnowego z przepiękną snycerką pozłacaną. W środku znajduje się rokokowe tabernakulum. Nieco wyżej stoi wspomniana już rzeźba gotyckiej Madonny z Dzieciątkiem. W parafii Garczyn żywy jest jej kult, a mianuje się ją Matką Boską Garczyńską. Na zasuwie kasy pancernej, która chroni rzeźbę Madonny, zamontowano obraz Trójcy Świętej pochodzący z XIX wieku. W zwieńczeniu ołtarza głównego znajduje się obraz przedstawiający męczeńską śmierć świętego Andrzeja Apostoła przypuszczalnie z czasów powstania ołtarza.

Pięknym zabytkiem są również dwa boczne ołtarze rokokowe datowane na drugą połowę XVIII wieku. Rzeźbione są w drewnie z bogatą ornamentyką i polichromią. Umieszczono w nich obrazy; w ołtarzu ustawionym z prawej strony obraz główny przedstawiający św. Ignacego Loyolę, zaś w zwieńczeniu obraz ukazujący św. Antoniego z Dzieciątkiem, w ołtarzu z lewej strony obraz Cudownego rozmnożenia chleba i św. Józefa z Dzieciątkiem w zwieńczeniu ołtarza.

Kolejne zabytki, które ubogacają wnętrze świątyni to:

• drewniana późnobarokowa chrzcielnica z końca XVII wieku, z rzeźbą klęczącego anioła podtrzymującego kolistą czaszę z pokrywą i figurą św. Jana Chrzciciela w zwieńczeniu;
• barokowy feretron z początku XVIII wieku – z jednej strony obraz przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem w srebrnych sukienkach, z drugiej strony Kazanie na Górze połączone z rozmnożeniem chleba:
• barokowy świecznik z mosiądzu, zakończony u dołu kulą z napisem „Peter Bartsch 1708”, u góry ozdobiony dwugłowym orłem;
• portret trumienny Katarzyny z Doręgowskich Garczyńskiej z około 1600 roku;
• tablica trumienna, renesansowa, z I połowy XVII wieku;
• drewniana, zdobiona płaskorzeźbą ambona z ok. 1800 roku;
• epitafium inskrypcyjne z czarnego marmuru Jana Ostoi Lniskiego z Lubieszyna datowane na około 1840 rok.
• pasyjka z XVIII wieku (krzyż nad amboną)

Na drewnianym chórze, wspartym czterema filarami, znajdują się organy wykonane w 1873 roku, w stylu barokowym, z drzewa świerkowego.

Na wieży kościoła zamontowane są dwa dzwony. Jeden pochodzący z 1674, o średnicy 75 cm, waży 250 kg. Drugi zaś, z 1771 roku, ma średnicę 80 cm i waży 310 kg. Na mniejszym dzwonie widnieje napis: „GLORIA IN EXCELSIS DEO. FECIT A. W. ANNO 1674”. Na większym zamieszczono napis, wyjęty z Listu św. Pawła do Kolosan: „OMNE QVODCVNQVE FACITIS IN VERBO AVT IN OPERE, OMNIA IN NOMINE IESV CHRISTI FACITE GRATIAS AGENTES DEO ET PATRI PER IPSVM. COL. 3,17” (I wszystko, cokolwiek działacie słowem lub czynem, wszystko czyńcie w imię Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego). Dzwon ten w 1942 roku został zagrabiony przez wojska niemieckie. Odzyskano go po zakończeniu wojny. W 1948 roku został przetopiony ponieważ po rewindykacji był pęknięty.

Należy dodać, że Parafianie i odwiedzający nas Goście kochają nasz kościół nie tylko ze względu na jego historyczną wartość, nie tylko ze względu na jego przepiękne, zabytkowe wnętrze, ale przede wszystkim dlatego, że jest to miejsce wspólnotowej i osobistej modlitwy. Nasze spotkania z Bogiem przeżywamy w atmosferze modlitwy i ofiary wielu, bardzo wielu pokoleń...

Jesteśmy im wdzięczni!

źródło: www.garczynparafia.pl