Święconka (w niektórych rejonach Polski określana jako święcone) nazwa pokarmów święconych w Kościele katolickim i prawosławnycm w Wielką Sobotę. Początki tego chrześcijańskiego obrzędu sięgają VIII wieku, natomiast w Polsce pierwsze jego praktyki odnotowano w XIV stuleciu. Najpierw święcono tylko pieczonego baranka, czyli figurkę chlebową mającą jego postać.

Święcenie potraw w Wielką Sobotę kiedyś odbywało się na dworach szlacheckich, ponieważ poświęcone musiało być wszystko, co miało znaleźć się na świątecznym stole. Czynność ta zajmowała zbyt wiele czasu proboszczom, dlatego też biskupi stopniowo wprowadzać zaczęli zakaz święcenia pokarmów w domach i zwyczaj ten przenieśli do kościoła. Jeszcze w okresie międzywojennym ubiegłego wieku w wiejskich parafiach święcono kosze, w których przywożono całość pokarmów przeznaczonych na śniadanie wielkanocne.

W obecnych czasach pokarmy mogą święcić kapłani, diakoni.

W koszyczku wielkanocnym nie może przede wszystkim zabraknąć jajek - symbolu nowego życia w postaci kolorowych pisanek, kraszanek; baranka (formowanego z masła lub ciasta trzymającego chorągiewkę z napisem "Alleluja!") symbolizującego zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, soli mającej chronić przed zepsuciem. Poświęcić należy również chleb, wędlinę, chrzan, pieprz, ciasta świąteczne.

Koszyczek najczęściej z wikliny, przystraja się listkami bukszpanu.

Następnego dnia, a więc w Wielkanoc stawiamy koszyczek ze święconką. Śniadanie wielkanocne rozpoczynamy od dzielenia się poświęconym jajkiem, jest to podobny wyraz i forma w symbolice do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem.

Dawny zwyczaj na wsiach nakazywał, aby wracając ze święconym obejść dom trzy razy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara-miało to wypędzić złe moce z gospodarstwa. W zamożnych domach na stole znajdowało się pieczone prosię, często z pisanką w pysku. Obok znajdowały się półmiski z mięsiwem, szynką, kiełbasą oraz ciasta.

Głównym ciastem wielkanocnego stołu pozostała babka drożdżowa, zwana także wielkanocną. Poppularne są również mazurki.